Als voormalig draaier heb ik zelf jaren met handmeetmiddelen zoals een schuifmaat gewerkt. Dit begon met een klokschuifmaat, waarna de digitale variant kwam. En deze had een aflezing op één honderdste millimeter. Dus kon ik nauwkeurigere maten gaan meten dacht ik. Zeker nauwkeuriger dan +/-0,1mm!

Heel wat jaartjes later ben ik me gaan verdiepen in handmeetmiddelen om daar uiteindelijk een cursus over te schrijven. Onder de handmeetmiddelen valt natuurlijk ook de schuifmaat. Ik was in de veronderstelling dat ik eigenlijk alles al wist, ik werkte er tenslotte dagelijks mee.

Al studerende kwam ik er achter dat er toch nog veel kennis is waar ik vaag iets van wist, of zelfs nooit van gehoord had. Met als hoogtepunt: de schuifmaatkennis. Dit apparaat is ontzettend veelzijdig (dat wist ik al), van zichzelf nauwkeurig (wist ik ook al) maar de meting is ook persoonsafhankelijk. Hiermee bedoel ik dat ieder persoon eenvoudig een andere waarde kan meten. En dat wist ik niet.

Wil dit dan zeggen dat iemand altijd fout meet? Nee, er zijn gewoon meerdere waarheden.

Ik besloot dit te gaan testen. Drie personen die onafhankelijk, en met verschillende meetmiddelen dezelfde maten moesten meten. Deze resultaten heb ik in een grafiek gezet. Wat we zien is dat de analoge schuifmaat het verste uit elkaar ligt. Tussen de meting van één maat hebben we een verschil van ruim 0,1mm! De vraag nu, wie heeft er goed gemeten?

Het antwoord hierop is in principe: allemaal. De schuifmaat, in combinatie met de omgeving en persoon, heeft een meetonzekerheid van +/-0,1mm. Het verschil zit hem niet in de repeteernauwkeurigheid van de schuifmaat, deze nauwkeurigheid ligt een stuk hoger, binnen enkele honderdsten. Het verschil wordt gemaakt door de persoon en de omgeving. Hoe hard druk je de schuifmaat aan, op welke plaats meet je en hoe lees je de nonius (in dit geval) af zijn enkele voorbeelden welke verschil kunnen maken.

Ga je buiten deze +/-0,1mm dan is er wat anders aan de hand. Op dat moment wordt er wel fout gemeten. Ook dit wilde ik eens testen; deze keer uitgevoerd in een spelvorm: zo snel mogelijk 5 maten meten, waarbij goed meten het zwaarste weegt.

We hebben een meetblok gemaakt waarbij 5 maten met een digitale schuifmaat gemeten moeten worden. De tolerantie op de exacte maten is +/-0,1mm. En nu mensen laten meten, natuurlijk zo goed en snel mogelijk.

De uitslag: Veel mensen hebben één of meerdere maten fout gemeten. Zelfs mensen die vaak met de schuifmaat meten.

Het blijkt dus lastiger dan men denkt om een schuifmaat goed te kunnen hanteren. Ik wil je van harte uitnodigen om dit zelf te komen testen bij Craft Education!

En wil je hier nu meer over leren dan is onze cursus: ‘Basis Meten wellicht iets voor jou. Tijdens deze cursus komen de handmeetmiddelen uitgebreid aan bod: Wat zijn de do’s en dont’s van ieder meetmiddel. Naast de theorie van meetmiddel zelf wordt er ingegaan op het inzetgebied van het meetmiddel.

Neem gerust een kijkje!

Leave a Reply